روزمرگی و بی انگیزگی

[محتشمی]

اول بگم که من خانوم محتشمی هستم نه آقا
حالا بریم سر بحث خودمون. از حرفاتون مشخصه که آدم خوش فکر و خلاقی هستین. بهتون تبریک می گم. پس حتماً می تونین بهترین مسیرو برای خودتون پیدا کنین و محدودیت ها رو کنار بزنین. من با مسائل تخصصی رشته شما آشنا نیستم. تمام موانع و مشکلات جامعه خودمون رو هم قبول دارم. اما در حیطه اصول روانشناختی مثالی رو براتون می زنم که امیدوارم برای موضوع شما هم مفید واقع بشه.

فردی رو تصور کنین که حالش با خودش و زندگی خوبه و سعی می کنه احتمالات و شرایط مختلف زندگی رو اول بپذیره و خودشو در برابر اونا فلج نکنه و بعد با ریشه یابی و تجزیه و تحلیل دقیق و همه جانبه مسئله، بهترین راه حل رو برای اون شرایط پیدا کنه و به اجرا دربیاره.
حالا این شخص در مراحل تحصیلی خودش و برای ورود به مقطع تحصیلی بالاتر با وجود استعداد و شایستگی که داره، با پارتی بازی آشکار اساتیدش روبرو شده و علی رغم انجام تلاش های قانونی و مسالمت آمیز در جهت احقاق حق، از ورود به مقطع بالاتر محروم می شه. این آدم هم از اون جا که آدمه و دارای احساسات، طبیعتاً ابتدا ناامیدی، ناراحتی و عصبانیتی در حد نرمال درونش به وجود میاد که ممکنه چند روز یا حتی چند هفته طول بکشه.
سپس به خودش میاد و می گه «این مسئله به عنوان یک واقعیت در نظام آموزشی یا در فلان دانشگاه یا دانشکده وجود داره و علت های اون هم مثلاً عدم نظارت صحیح بر فرآیند گزینش و امکان انتخاب سلیقه ای افراد یا ... است و من در شرایط فعلی کاری برای این مشکل همه گیر نمی تونم بکنم. پس من باید این مسئله رو با حال خوب بپذیرم، نباید زندگی خودمو فلج و قفل کنم و باید بدونم یا نباید وارد این مسیر می شدم و یا وقتی وارد شدم خودمو برای چنین ناملایماتی آماده می کردم.»
بعد از اون، چنین شخصی که وانداده و منفعل نمی شه، به راه حل های موجود جهت برون رفت از این مسئله فکر می کنه. با خودش فکر می کنه که «می تونم دوباره سال بعد برای این دانشگاه و دانشگاه های دیگه اقدام کنم. می تونم برای پذیرش در دانشگاه های خارج از کشور اقدام کنم و اساساً کشور محل تحصیلم رو تغییر بدم. می تونم با همین میزان تحصیل فعلی به مشاغل موجود و متعارف توی رشته خودم اشتغال پیدا کنم یا حتی از اون بهتر، سراغ مشاغل و راه هایی خلاقانه برم که در رشته تحصیلی من سابقه اجرا نداشته و با اشتغال به اون می تونم بدون سر و کار داشتن با پارتی بازی در حیطه دانش خودم پیشرفت کنم.»
این فرد، پس از بررسی دقیق مزایا، مضرات و جوانب مختلف هر کدوم از این راه ها و انجام مشورت های لازم با متخصصین روان شناسی و مشاوره، اهل فن در رشته خودش و کسانی که تو هر کدوم از این مسیرها تجربیاتی دارن، بر اساس مجموع اطلاعات و داده ها با استفاده از قدرت تحلیل و جمع بندی مستقلانه خودش، راهی رو که بهترین می دونه انتخاب کرده و فعالانه و با اراده و پشتکار همون راه رو اجرایی می کنه.
این شخص بین راه های موجود و نه الزاماً ایده آل دست به انتخاب می زنه. همین انتخاب حتی اگه حس خوشحالی خیلی عمیقی هم بهش نده، اما حال OK بودن و رضایت رو براش به ارمغان میاره و منافع بلند مدت اونو رقم می زنه، به جای اینکه به دلیل پرخاشگری و تخریبگری یا انفعال و افسردگی به خاطر شرایط ناعادلانه ای که براش پیش اومده، منافع بلند مدت خودشو با خطر مواجه کنه.
آدمایی که دچار کمال گرایی افراطی هستن، چون همیشه دنبال شرایط ایده آل هستند، منتظرن تا اون شرایط به وجود بیاد تا حالشون خوب بشه و چون اغلب این حالت اتفاق نمیفته، مدل زندگیشون می شه مدل رنج و عذاب و از زندگیشون لذت کافی رو نمی برن.
جمله ای رو از یکی از اساتید روان شناسی شنیده ام که بسیار دوست دارم. او می گفت: «یا بمون و غر نزن، یا برو و غر نزن.» این عبارت، به نوعی OK بودن و داشتن حال خوب توی هر شرایطی رو نشون می ده. یعنی در هر شرایطی، با حال خوب و حساب شده انتخاب خودتو بکن و بعد هم هر تصمیمی که گرفتی در زمان اجرای اون حالت خوب باشد. اگه مثلاً در مورد مهاجرت به کشوری دیگر یا ماندن تو کشور خودت شک داشتی و به بررسی پرداختی، با سنجیدن همه جوانب تصمیم بگیر. اگه موندی، همه خوبی ها و بدی های این کشورو در کنار هم ببین و بپذیر و حال خودتو خراب نکن. اگه هم رفتی، با حال خوب برو و بدون که اونجا هم برای خود سختی ها و آسونی هایی داره. یا مثلاً اگه با ریشه یابی صحیح به این نتیجه رسیدی که همسرت به دلیل مشکلات تربیتی پرخاشگر و بد دهنه، به صورت فعال و منطقی به او کمک کن تا درمان بشه و اگه در این مسیر هیچ گونه همکاری نکرد، یا با همین شرایط زندگی کن و غر نزن یا با حال خوب جدا شو و بعد از جدایی خودتو به افسردگی دچار نکن. پس هر تصمیمی رو آگاهانه و فکر شده و با رعایت حس و حال خوب بگیر و داستان زندگی خودتو به روضه و داستانی رنج آور تبدیل نکن. اونچه رو می تونی تغییر بده و اونچه رو نمی تونی، بدون بد کردن حال خودت بپذیر.
ما بین فلج شدن، تأثیرپذیری و انفعال یا حرکت و تأثیرگذاری مختاریم. باید ببنیم کدوم، منافع و مصالح آتی ما رو بهتر و بیشتر تأمین می کنه!
مطالعه زندگی آدمای موفق که اونا هم با چالش ها و موانعی توی زندگیشون و جامعه شون روبرو بودن، اما جا نزدن خیلی می تونه در این زمینه کمک کنه
موفق باشین