خواستگاری و چالش های پیش رو

[جاودان]

[align=justify]مراحل ازدواج دو نوع نگاه و رويكرد نسبت به ازدواج وجود دارد يكي نگاه فرايندي يا نگاه چند مرحله‌اي و ديگري نگاه تك مرحله‌اي كه البته هركدام از اين دو رويكرد عواقب و نتايج خاص خود را در ازدواج دارند.
رويكرد تك مرحله‌اي؛ ازدواج را يك تصميم مي‌داند كه وقتي اين تصميم گرفته شد، امكان بسيار اندكي براي تغيير آن وجود دارد. ما بسيار شنيده‌ايم كه كه گفته مي‌شود: «دو جلسه يكديگر را ديده‌ايم و من بايد تا آخر هفته پاسخ بدهم»، اين نوع گفتگو بيانگر رويكرد تك مرحله‌اي به ازدواج است. ازدواج يك تصميم است كه پس از آن، امكان بازگشت يا تغيير نظر بسيار اندك است. در اين گونه ازدواج مراسم «بله بران و مهربران» مهمترين مرحله است و مابقي مراحل فقط يك تشريفات است كه بايد طي شود. تصميم در مراسم بله بران يا مهربران گرفته مي‌شود و در مراحل بعدي همه درصدد به انجام رساندن آن تصميم هستند كه امكان تغيير و بازنگري در آن بسيار كم است.
رويكرد چند مرحله‌اي يا رويكرد فرايندي، نگاه ديگري به ازدواج است. در اين رويكرد، ازدواج پس از چند گام به انجام مي‌رسد و در هر گام «تصميم» ازدواج مورد بررسي مجدد قرار مي‌گيرد و در صورتي كه در هركدام از اين مراحل، فرد تصميم به جدايي بگيرد، امكان آن وجود دارد. در نگاه چند مرحله‌اي تصميم به ازدواج يك شبه گرفته نمي‌شود، اين تصميم در طول يك فرايند و با سپري شدن زمان اتخاذ مي‌شود. ازدواج فرايندي يا ازدواج چند مرحله‌اي حداقل از سه مرحله تشكيل شده است. مراحل «آشنايي»، «نامزدي» و «عقد» سه مرحله يا سه گام اصلي ازدواج فرايندي هستند. ممكن است برخي بر اين تصور باشند كه ازدواج فرايندي يك جور ازدواج مدرن است و ازدواج تك مرحله‌اي ازدواج سنتي است اما به نظر مي‌رسد كه هم افراد سنتي و هم افراد متجدد اكثراً درگير ازدواج تك مرحله‌اي هستند و افراد بسيار اندكي هستند كه نگاه فرايندي به ازدواج داشته باشند. اگر ازدواج را شامل سه مرحله اصلي آشنايي، نامزدي و عقد بدانيم، افراد سنتي معمولاً اهميت بيشتري به دوران عقد مي‌دهند. خانواده‌هاي سنتي معمولاً مرحله آشنايي و نامزدي را در يك زمان بسيار كوتاه پشت سر مي‌گذارند تا خطبه عقد خوانده شود و از آنجا به بعد با خيال راحت به دختر و پسر فرصت و مجال مي‌دهند تا باهم آشنا شوند و نامزدي را تجربه كنند و عقد هم كه هستند. به عبارت ديگر براي افراد سنتي دوران عقد از اهميت ويژه‌اي برخوردار است و دو مرحله آشنايي و نامزدي بسيار فشرده و مختصر مي‌شود و قصد بر آن است كه به سرعت از اين دو مرحله عبور شود چرا كه خانواده‌هاي سنتي بيشتر بر اين اعتقاد هستند كه مرحله آشنايي يا مرحله نامزدي به گونه‌اي ممكن است منجر به سوء استفاده و مسايل ديگري شود كه آنها با كاهش زمان سعي در پيشگيري از آنها دارند.
اما متجددين بيشتر بر اين عقيده‌اند كه دوران آشنايي مهم‌تر است و به آن اهميت ويژه‌اي مي‌دهند. معمولاً در اين گونه خانواده‌ها دوران آشنايي را طولاني مي‌كنند در آشنايي طولاني مدت نامزدي مدت نامزدي و عقد هم اگر به طور غيررسمي هم اتفاق افتاد از نظر آنها قابل پذيرش است. اما قرار دادن نامزدي و عقد در دوران آشنايي همانند قراردادن آشنايي و نامزدي در دوران عقد است و هيچ تفاوتي ندارد. هرگونه خلاصه‌سازي و مختصرسازي اين مراحل منجر به تك مرحله‌اي شدن ازدواج مي‌شود. همان‌طور كه ملاحظه مي‌كنيد هر دو گروه داراي نگاه تك مرحله‌اي به ازدواج هستند حالا يك گروه دوران عقد را برجسته مي‌كند و ديگري دوران آشنايي را.
جالب اينجاست كه مراسم و سنن ما ايرانيان مبتني بر نگاه چند مرحله‌اي و فرايندي به ازدواج است اما رفتار و عرف اجتماعي ما اكثراً مبتني بر رويكرد تك مرحله‌اي به ازدواج است. مراسم مربوط به خواستگاري، نامزدي و عقد نشان از وجود مراسم و سنن فرايندي است اما فشرده سازي و تأكيد بر يكي از اين مراحل و حذف يك يا دو مرحله، نشان از رفتار و نگاه تك مرحله‌اي متجددين و سنتي‌هاي ما ايرانيان دارد.[/align]

منبع:
سایت سیمرغ