غربت انسان (با نگاه مولانا)

[باغبان]

اثرات هبوط

انسان بنا به دلایلی یک سیر نزولی را طی می کند و از عالم ملکوت به عالم ناسوت پا می‌گذارد و این هبوط برای او اثرات و تبعاتی غم بار به همراه می‌آورد و مشکلاتی گریبان گیرش می‌شود؛
در نتیجه باید گفت وضع آدمی بر روی زمین به عنوان فردی گسسته از مقام والایش معلول هبوط آدم است.



الف) پنهان شدن روح در بدن

یکی از مسائلی که روح با هبوط به این عالم دنیا ، گریبانگیرش شد پنهان شدنش در قالب خاکی بدن است.
مولانا در اشعار خود با تشبیهات زیبا و جالب خود این مسأله را بیان می‌کند.
عارف بلخ ، در تشبیهی بسیار زیبا جسم را همچون دوغ می داند که لطیفه روح ، چون روغن در آن مخفی و پنهان مانده است .
منظور مولانا این است که : روح مخفی ، اصل ،،، و تن پیدا ، آشکار ، پوسته و فرع آن است.
جوهر صدقت خفی شد در دروغ / همچو طعم روغن اندر طعم دوغ
آن دروغت این تن فانی بود / راستت آن جان ربانی بود



در جایی دیگر مولانا روح را به مور سیاهی تشبیه می‌کند که بر روی گلیمی سیاه راه می رود و جسم را به دانه‌ای که در دهان آن مور سیاه است و با این تشبیه می خواهد نهانی روح و عیانی جسم را بازگو کند:
مور اسود بر سر لُبْدِ سیاه / مورْ پنهان دانه پیدا پیش راه
عقل گوید چشم را نیکو نگر / دانه هرگز کی رود بی دانه بر