غربت انسان (با نگاه مولانا)

[باغبان]

وطن داشتن به تعبیر عارفان ؛ یعنی سکنی گزیدن در قرب الهی ،،،
انسان امروز سرگشته و بی وطن است ، به عبارت دیگر انسان از دیگر جای، ناکجا آباد به راه افتاد و در پی هبوطی غم بار بدین غریبستان تبعید شد.
در حالی که عشق و روح را به یادگار حضرت دوست در وجودش به ودیعت نهاده بود.
روی آوردن بشر از علم و تکنولوژی به عرفان و پیدایش مکاتب گوناگون روان شناسی، مردم شناسی و... نشانه آن است که این مسائل نتوانسته پاسخ‌گوی نیازهای روحی بشر باشد
و هنوز اندوه، ناکامی و فراق بر روح بشر استیلا دارد. ادبیات و هنر معاصر بیش از هر دوره‌ای وحشت و تنهایی و بی‌پناهی آدم را بیان می‌کند.
هر چه شهرها بزرگ‌تر و پر‌رونق‌تر می‌گردد، فشار تنهایی محسوس‌تر می‌گردد؛ علت عمده آن نیز گسستگی روحی بین انسان و خالق و دور افتادن او از نشیمن امن آن جهان است.
در نتیجه انسان همیشه احساس کرده که در این چارچوبه عالم مادی زندانی و غریب است و این احساس غربت در این جا ناله، درد و اندوه و یک غم مبهم را در او به وجود آورده،،،
این غم مبهم در طول تاریخ بر چهره انسان سایه افکنده و در همه ادبیات و مذهب‌های عرفانی و غیر عرفانی عالم و در همه هنرهای متعالی وجود دارد.
بنابراین مسأله غربت قبل از مولانا به صورت های مختلفی میان ادیان، حکما وعرفا مطرح بوده است از جمله افلاطون، فلوطین و...
مباحث مربوط به مساله غربت را در میان آثار حکما و عرفای ایران قبل از مولانا هم می توان یافت،چنانچه ابن سینا بزرگ‌ترین دانشمند ایران در سدهٔ چهارم هجری در آثارش به صورت رمزی و تمثیلی
به غربت روح انسان اشاره می‌کند و روح را محبوس قفس تن می‌داند که روح مانند كبوتر داراى عزّت و مناعت طبع از مقام رفیع ارواح بسوى تو فرود آمده است .
با بررسی متون نظم و نثر عرفایی همچون ابوسعید ابوالخیر، خواجه عبدالله انصاری، حکیم سنایی، عطار، نجم رازی و دیگران نیز می توان ردّ پای غربت روح انسان را یافت .
از طرفی مولانا هم مسأله غربت انسان را بسیار هنرمندانه و موشکافانه در جای جای اشعارش به تصویر کشیده است.