ساختار خانواده‌ها
طرز برخورد صحیح اعضای خانواده با یکدیگر، همراهی آن ها در خانه برای تعیین هدف های خانوادگی و تأمین مصالح خانواده، از عوامل مؤثر در رشد کودک مى باشد. پیروی افراد خانواده از روش عقلانی در کلیه ی شئون خانوادگی، شرکت دادن تمام اعضاء در تصمیم گیری‌ها، تقسیم کار و مسئولیت میان اعضاء و دادن فرصت کافی برای اظهار نظر به تمام افراد باعث مى شود، اسباب رشد کودک در جنبه های مختلف شخصیتی بهتر فراهم گردد. به طور کلی خانواده ها براساس نوع ارتباط با یکدیگر با استفاده از ساختارهای متفاوت مثل عاطفی یا رفتاری، تأثیرات مختلفی بر پرورش کودکان و رفتار آن ها دارند. در این جا به اختصار در مورد ساختار عاطفی و رفتاری خانواده صحبت مى شود.
ساختار عاطفی خانواده ها
1- ساختار آزادمنشانه با استفاده از روش عقلانی در کلیه‌ی شئون زندگی :
در این ساختار، تمام افراد خانواده قابل احترام هستند. اعضای خانواده صلاحیت اظهار نظر درباره ی مشکلات مربوط به خود را دارند. همه افراد خانواده حق دارند در تصمیماتی که درباره ی آن ها یا امور مربوط به آن ها گرفته می شود، شرکت کنند و در عین حال مسئولیت دارند که در اخذ تصمیم و انجام وظایف خود عاقلانه عمل کنند. روش عقلانی در کلیه ی شؤون زندگی این خانواده نفوذ دارد.
همکاری، اساس زندگی و فعالیت افراد خانواده را تشکیل مى دهد. بچه هایی که در این خانواده پرورش مى یابند، به موقع از محبت والدین استفاده می کنند. شخصیت آن ها در خانه مورد احترام است و جای آن ها در گروه خانوادگی مشخص و محفوظ مى‌باشد.
فرزندان چنین خانواده هایی افراد توانا، موفق و سازگار خواهند شد. معین بودن هدف و نظم و ترتیب امور خانوادگی، راه و رسم زندگی را روشن می سازد. بچه‌ها می فهمند چرا باید از انجام کاری خودداری کنند یا در مواقع معین وظایف خاصی را با والدین در میان بگذارند و دیدگاه های خود را بیان کنند و مهارت های خویش را ظاهر سازند. انجام این گونه امور، امنیت خاطر آن ها را فراهم می کند و رشد آن‌ها را در زمینه‌های گوناگون ممکن مى‌سازد.
2- ساختار بی قید و بند و بی کنترلی:
در این نوع ساختار، هیچ یک از اعضای این خانواده در کار دیگری دخالت ندارند. خواسته ها حاکم بر اعمال افراد است و هر فردی مطابق دلخواه خود عمل مى کند. زندگی اعضای این خانواده با هرج و مرج و بی نظمی همراه است. آثار تزلزل در این خانواده ها، در رفتار کودکان نیز مشاهده مى شود. افراد در این گونه خانواده ها، افرادی بی بند و بار، بی هدف، سهل انگار، خودخواه و بی هدف هستند و افکار، میزان حاکم بر اعمال و رفتار آن‌ها نیست.
احساس مسئولیت نمى کنند و قادر به زندگی اجتماعی نیستند. نمى توانند با دیگران به سر برند و اغلب با شکست رو به رو مى‌شوند و همین خصوصیات در رفتار بچه هایی که در اینگونه خانواده ها پرورش یافته اند نیز مشاهده مى گردد
3- ساختار دیکتاتوری و مستبدانه:
در این ساختار یک نفر حاکم بر اعمال و رفتار دیگران است. فقط او تصمیم مى گیرد، هدف تعیین مى کند و راه نشان مى دهد. او وظیفه ی افراد را مشخص مى سازد و امور زندگی را ترتیب می دهد. همه باید مطابق میل او رفتار کنند. او فقط حق اظهار نظر دارد و دستور او بدون چون و چرا باید از طرف دیگران اجرا شود. برنامه ی کار افراد را معین مى کند و در هر کاری که دیگران انجام می دهند دخالت می نماید و دیگران باید نظر او را بدون در نظر گرفتن مصالح قبول کنند. در این خانواده، شخصیت، خواسته ها و نیاز کودکان به هیچ وجه مورد توجه نیست و نیازهای بنیادی بچه تأمین نمى شود.
از محبت خبری نیست. بچه در این خانواده احساس امنیت نمى کند و وضع او همیشه متزلزل است. این گونه بچه ها در ظاهر حالت تسلیم، آرامش، سازگاری و اطاعت از خود نشان مى دهند، اما در واقع دچار هیجان و اضطراب هستند. این بچه ها اغلب در مقابل دیگران حالت دشمنی به خود مى گیرند. به بچه های همسن یا کوچک تر از خود آزار مى رسانند. از به سر بردن با دیگران ناتوان اند.
در زمینه‌ی عاطفی و اجتماعی رشد کافی ندارند و در کارهای گروهی نمى توانند شرکت کنند. اغلب از ارائه‌ی رفتار مناسب وا می مانند. از قبول مسئولیت خودداری مى کنند، در مراحل مختلف زندگی از ضعف و بی لیاقتی رنج می برند و غالباً در کار و تحصیل نیز موفق نمى شوند.
4- ساختار ترکیبی:
در این ساختار، خانواده ها گاهی از یک الگو و گاهی از الگوی دیگر با ساختار دیگری استفاده مى کنند. بچه‌های بی اراده، ترسو و متزلزل در بر خوردهای اجتماعی حاصل پرورش در این گونه خانواده ها می باشند. غالباً این گونه بچه ها سعی در جبران سرخوردگی های خود خواهند داشت و در راه تأمین کمبودهای شخصیتی و آزادی سلب شده به صورت سرگشته ای، هدف های اساسی زندگی خود را بی اهمیت تلقی می‌کنند و گاهی آن‌ها را کنار مى گذارند.
پاسخ با نقل قول
علاقه مندی ها (Bookmarks)