مشاوره حقوقی قبل از ازدواج

[آرش]

عقد نکاح
در این پست به موادی از قانون مدنی که در مورد "عقد نکاح" و "انحلال عقد نکاح" است اشاره می کنم . بعضی از این مواد قانو نی را در پست قبلی هم نوشته ام . ولی با توجه به اینکه تمرکز این پست بر "عقد نکاح" و "انحلال عقد نکاح" است ناچار به یادآوری و بازنویسی بعضی از آنها شدم. این نکته را هم دوباره تاکید می کنم که این تاپیک فقط در جهت آگاهی از حقوق شهروندی ایجاد شده و فقط در حد آگاهی از قانون مدنی فعلی ایران است . قطعا برای اینکه بتوانیم ازدواج بهتری داشته باشیم و در ازدواج از این قوانین استفاده کنیم مشاوره حقوقی قبل از ازدواج ضروری می نماید . به نظر من آگاهی از قوانین مدنی دو پی آمد مثبت دارد اول اینکه هر شهروند ایرانی با آگاهی از قوانین (در اینجا قانون مدنی) می تواند زندگی بهتری داشته باشد و دوم هم اینکه آگاهی شهروندان از این قوانین در روند تغییر قوانین از سوی قانونگذار موثر است .

انواع عقود :
ماده 184 _ عقود و معاملات به اقسام ذیل منقسم می شوند : لازم ، جایز ، منجز ، معلق ، خیاری .
1- عقد لازم : هیچ یک از طرفین عقد حق فسخ ندارند مگر در موارد خاص .(ماده 185)
2- عقد جایز : هر یک از طرفین عقد هر وقت بخواهد می تواندفسخ کند . (ماده 186)
3- عقد منجز (قطعی) : تاثیر آن بر حسب انشا (ایجاد) موقوف به امر دیگر نباشد . (ماده 189)
4- عقد معلق: تاثیر آن بر حسب انشا (ایجاد) موقوف به امر دیگر باشد . (ماده 189)
5- خیاری : برای طرفین عقد یا یکی از آنها یا شخص ثالث اختیار فسخ باشد . (ماده 188)


ماده 1120 – عقد نکاح به فسخ یابه طلاق یابه بذل مدت درعقد انقطاع منحل می شود.
*** توضیح : انحلال عقد نکاح در سه حالت ممکن است :
1- فسخ
2- طلاق
3- بذل (بخشیدن)مدت در عقد انقطاع ***

1- فسخ :
ماده 1121 _ جنون هریک اززوجین بشرط استقرار اعم ازاینکه مستمر یا ادواری باشد برای طرف مقابل موجب حق فسخ است .
ماده 1122 _ عیوب ذیل در مرد موجب حق فسخ برای زن خواهد بود :
1- خصا : کشیدن بیضه ها ، اخته کردن
2- عنن : ناتوانی بر نزدیکی با زنان به شرط اینکه ولو یک بار هم نزدیکی نکرده باشد
3- مقطوع بودن آلت تناسلی به اندازه ای که قادر به عمل زناشویی نباشد
ماده 1123 _ عیوب ذیل در زن موجب حق فسخ برای مرد است:
1- قرن : تنگی مجرای فرج که مانع از دخول است که در نتیجه ی وجود استخوان موجب انسداد می گردد .
2- جذام : بیماری خوره
3- برص( پیسی ، پیسگی ) : بیماری پوست که جای جای سفید تر از رنگ پوست میشود
4- افضا : دو راه پس و پیش زن یکی شود
5- زمین گیر شدن :
6- نابینایی از دو چشم :

ماده 1124 _ عیوب زن درصورتی موجب حق فسخ برای مرد است که عیب مزبور درحال عقد وجود داشته است .
ماده 1125 _ جنون وعنن درمرد هرگاه بعداز عقد هم حادث شود موجب حق فسخ برای زن خواهد بود.
ماده 1126 _ هریک اززوجین که قبل ازعقدعالم به امراض مذکوره درطرف دیگربودبعدازعقدحق فسخ نخواهدداشت .
ماده 1127 _ هرگاه شوهربعدازعقدمبتلابه یکی ازامراض مقاربتی گرددزن حق خواهدداشت که ازنزدیکی بااوامتناع نمایدوامتناع مزبورمانع حق نفقه نخواهد بود.

2- طلاق :
ماده1133 _ مرد می تواند با رعایت شرایط مقرر در این قانون با مراجعه به دادگاه تقاضای طلاق همسرش را بنماید.
تبصره _ زن نیز می تواند با وجود شرایط مقرر در مواد (۱۱۱۹) ، (۱۱۲۹) و (۱۱۳۰) این قانون ، از دادگاه تقاضای طلاق نماید .

*** یادآوری :
ماده 1119 _ طرفین عقدازدواج می توانند هرشرطی که مخالف با مقتضای عقد مزبور نباشد در ضمن عقدازدواج یا عقدلازم دیگر بنماید مثل اینکه شرط شود هرگاه شوهر ، زن دیگر بگیرد یا در مدت معینی غایب شود یا ترک انفاق نماید یا برعلیه حیات زن سو قصد کند یاسو رفتاری نماید که زندگانی آنها با یکدیگرغیرقابل تحمل شود زن وکیل و وکیل درتوکیل باشدکه پس ازاثبات تحقق شرط درمحکمه وصدورحکم نهائی خودرامطلقه سازد.
**توضیح : وکیل و وکیل در توکیل یعنی زن از طرف شوهر وکالت داشته باشد و حق داشته باشد که این وکالت را بغیر هم منتقل کند تا ...**
ماده 1129 _ درصورت استنکاف شوهرازدادن نفقه و عدم امکان اجرا حکم محکمه والزام او به دادن نفقه ، زن می تواند برای طلاق به حاکم رجوع کند وحاکم شوهر او را اجبار به طلاق می نماید. همچنین است درصورت عجز شوهرازدادن نفقه .
ماده 1130 _ در صورتی که دوام زوجیت موجب عسر و حرج زوجه باشد وی می تواند به حاکم شرع مراجعه و تقاضای طلاق کند ، چنانچه عسر و حرج مذکور در محکمه ثابت شود ، دادگاه می تواند زوج را اجبار به طلاق نماید و در صورتی که اجبار میسر نباشد زوجه به اذن حاکم شرع طلاق داده می شود.
تبصره _ عسر و حرج موضوع این ماده عبارت است از به وجود آمدن وضعیتی که ادامه زندگی را برای زوجه با مشقت همراه ساخته و تحمل آن مشکل باشد و موارد ذیل در صورت احراز توسط دادگاه صالح از مصادیق عسر وحرج محسوب می گردد :
1- ترک زندگی خانوادگی توسط زوج حداقل به مدت شش ماه متوالی و یا نه ماه متناوب در مدت یک سال بدون عذر موجه .
2- اعتیاد زوج به یکی از انواع مواد مخدر و یا ابتلا وی به مشروبات الکلی که به اساس زندگی خانوادگی خلل وارد آورد و امتناع یا عدم امکان الزام وی به ترک آن در مدتی که به تشخیص پزشک برای ترک اعتیاد لازم بوده است . در صورتی که زوج به تعهد خود عمل ننماید و یا پس از ترک ، مجددا به مصرف موارد مذکور روی آورده ، بنا به درخواست زوجه ، طلاق انجام خواهد شد .
3- محکومیت قطعی زوج به حبس پنج سال یا بیشتر .
4- ضرب و شتم یا هرگونه سوء استفاده مستمر زوج که عرفا با توجه به وضعیت زوجه قابل تحمل نباشد .
5- ابتلا زوج به بیماری های صعب العلاج روانی یا ساری یا هر عارضه صعب العلاج دیگری که زندگی مشترک را مختل نماید .
موارد مندرج در این ماده مانع از آن نیست که دادگاه در سایر مواردی که عسر و حرج زن در دادگاه احراز شود ، حکم طلاق صادرنماید . ***
***توضیح : در کل زن در سه حالت می تواند از دادگاه تقاضای طلاق کند :
1- با استناد به ماده 1119 و استفاده از شروط ضمن عقد
2- با استناد به ماده 1129 در صورتی که شوهر نفقه ندهد و یا از دادن نفقه عاجز باشد
3- با استناد به ماده 1130 که به طلاق عسر و حرجی معروف است . عسر و حرج یعنی به وجود آمدن وضعیتی که ادامه زندگی را برای زوجه با مشقت همراه ساخته و تحمل آن مشکل باشد که می تواند یکی از 5 مورد ذکر شده در تبصره باشد و یا مورد دیگری که دادگاه آن را از مصادیق عسر و حرج تشخیص دهد . ***

ماده 1139 _ طلاق مخصوص عقددائم است وزن منقطعه به انقضا یا بذل آن ازطرف شوهر از زوجیت خارج می شود.
ماده 1143_ طلاق بردو قسم است - بائن ورجعی
ماده 1144 _ درطلاق بائن برای شوهرحق رجوع نیست .
ماده 1145 _ درمواردذیل طلاق بائن است :
۱ - طلاقی که قبل ازنزدیکی واقع شود .
۲ - طلاق یائسه.
۳ - طلاق خلع ومبارات مادام که زن رجوع بعوض نکرده باشد .
۴ - سومین طلاق که بعدازسه وصلت متوالی بعمل آیداعم ازاینکه وصلت در نتیجه رجوع باشد یا درنتیجه نکاح جدید.
ماده 1146 _ طلاق خلع آن است که زن به واسطه کراهتی که ازشوهرخود دارد در مقابل مالی که به شوهرمی دهد طلاق بگیرد اعم از اینکه مال مزبور عین مهر یا معادل آن و یا بیشتر و یا کمتر از مهر باشد.
ماده 1147 _ طلاق مبارات آن است که کراهت ازطرفین باشدولی دراین صورت عوض باید زائد بر میزان مهر نباشد.

3 _ بذل (بخشیدن)مدت در عقد انقطاع :
*** یادآوری :
ماده 1075 _ نکاح وقتی منقطع است که برای مدت معینی واقع شده باشد .
ماده 1076 _ مدت نکاح منقطع بایدکلامعین شود . ***
*** توضیح : در قانون مدنی ایران و فقه شیعی دو نوع عقد نکاح داریم : 1- عقد نکاح با مدت معلوم (نامهای دیگرش منقطع ، موقت ، صیغه) که مدت آن از قبل توسط طرفین تعیین می شود و قابل تمدید است . مرد فقط متعهد به پرداخت مهریه می شود. و انحلال آن یا به بذل (بخشیدن) مدت از طرف مرد یا به پایان گرفتن مدت است .
2- عقد نکاح با مدت نامعلوم (نامهای دیگرش نامقطع ، دائم ، عقد) که مدت آن از قبل تعیین نمی شود . مرد متعهد به پرداخت مهریه و نفقه می شود . و انحلال آن یا به فسخ است یا به طلاق ***