آفت های احتمالی در کار مشاوره

[مدیرهمدردی]

نهمين آفت مشاوره : تصورات قالبي
تصورات قالبي چيست ؟
تصورات قالبي ادراك و استنباطي هست كه موجب مي شود ما بتوانيم با ديدن چند نمونه، يك تعميم همگاني بدهيم و كار خود را سهل كنيم.
مثال:
به شهري مسافرت كرديم ، اتفاقا با چند نفر مواجه مي شويم. و اتفاقا به ما تعارف كرده اند برويم منزلشان و يا كمكمان كرده اند.
ما مي گوييم مردم اين شهر مهمان نوازند.
حالا تصور قالبي ما نسبت به اين شهر مي شود ميهمان دوست
عكس اين هم صادق هست.
مثلا چند نفر از قوميت را مي شناسيم كه مثلا خسيس يا ساده انگارانه برخورد مي كنند. بعد تصور قالبي نسبت به آن قوميت پيدا مي كنيم كه آنها مردم خسيس هستند. يا مردم ساده اي هستند.

پس تصورات قالبي هم مي تواند مثبت باشد و هم منفي.

چرا از تصورات قالبي استفاده مي كنيم؟
ما براي ساده سازي ادراك و سرعت بخشيدن به تجزيه و تحليل هايمان از تصورات قالبي بهره مي گيريم.
وقتي مي گوييم معتادان بايد فوري يك مجموعه خصوصيات در ذهن داشته باشيم تا تفكرات ديگرمان را با آن سامان دهيم. وقتي مي گوييم روشنفكران يا مذهبي ها يا بسيجي ها، يا چپي ها يا راستي ها يا غرب زده ها يا متحجرها يا ... همه اينها براي اينست كه يك مجموعه خصوصيت را به راحتي در ذهن يكپارچه كرده و سرعت عمل ببخشيم. در واقع يك مرحله از تفكر هست كه طبقه بندي را تسهيل مي كند.
ما نبايد قرباني تصورات قالبي (مثبت يا منفي) در رابطه با مراجعان خويش بشويم.


چرا تصورات قالبي آفت مشاوره مي شود؟!
به خاطر اينكه ما در مشاوره با يكتايي مراجع سروكار داريم. به منحصر به فرد بودن آن نياز داريم. ما در مشاوره روي مشكل و مسائل خاص مراجع متمركز هستيم. تصورات قالبي موجب پيشداوري و قضاوتي مي شود كه مبناي آن درون مراجع نيست بلكه در درون ذهن و فكر مشاور هست.
مثال:
مراجع مي گويد من يك پسر آزادي هستم كه در امريكا زندگي مي كنم، ديشب كه با دوست دخترم صحبت مي كردم.....
تصور قالبي:
اين پسر غرب زده هست و تحت تاثير هيجانات و خوشگذارن هست.... (تصور قالبي از نوع منفي)
يا اين فرد در غرب هست ، پس آزاد انديش و اهل فكر هست...(تصور قالبي از نوع مثبت)
خب حالا بر اساس اين تصورات قالبي اگر وارد فاز مشاوره بشويم ممكن است حقايقي را كه در يكتايي ذهن و فكر و رفتار اين مراجع هست ر ناخودآگاه ناديده بگيريم.

خلاصه و نتيجه گيري:
اگر مراجعي گفت من مذهبي هستم، يا روشنفكر هستم، راستي هستم ياچپي هستم، معتقد به اسلام هستم يا نيستم و .... ، بر اساس اين در برابر او گارد نگيريد(مقابله قالبي) يا زير پرچم او سينه نزنيد (حمايت قالبي ).
بلكه سعي كنيد فازغ از تصورات قالبي كه نسبت به گروهها، جريانات، اقليت ها ،‌مذاهب يا تفكرات داريد. صرفا روي مصداقها ، مثالها، مشكلات و مسائل مراجع تمركز كنيد و همانها را مورد بررسي قرار دهيد و پاسخ دهيد.