برای کسی بمیر که برایت تب کند

[آرمان 26]

سلام خوش آمديد
اگر «دوست‏یابی‏» و «نفوذ در دل‏ها» را هنر به شمار آورده‏اند، چندان هم بی‏حساب نیست .

مهرورزی به دیگران، آمیخته به ایثار و از خودگذشتگی و ندیدن «خود» و برگزیدن «دیگری‏» است .

آنکه اسیر «خودخواهی‏» است، نمی‏تواند دوست‏دار دیگران باشد . در نتیجه، خودخواهان مغرور و خودپسندان متکبر، از راه‏یابی به دل مردم محروم‏اند واز چشیدن شهد محبوبیت، ناکام .

«صحبت‏یاران یکدل، کیمیایی دیگر است .»

این کیمیای محبت، صفا بخش زندگی نیز می‏شود و آنان که از آن بی‏بهره‏اند، دچار زندگی‏های سرد و بی‏روح‏اند .

دوست گزینی

اگر کسی از رذیله خودخواهی دور باشد، نیاز زندگی جمعی او را به «دوست گزینی‏» و معاشرت با دیگران می‏کشاند . گامی از او و گامی از دیگری، رابطه‏ها را کمتر می‏کند و دو روح با هم الفت می‏گیرند و پیوند دوستی صورت می‏گیرد .

ولی ... چه کسی شایسته دوستی است؟

برای دوست گزینی، چه ملاک‏هایی را باید در نظر گرفت؟

دوست‏خوب کیست و چه شرایطی دارد؟

این‏ها نکاتی است که در شکل‏گیری یک «مودت صالح‏» و «دوستی ارزشمند» و «رفاقت پایدار» ، نقش ایفا می‏کنند .

بدون آزمایش، نباید دوستی برگزید و طرح رفاقت و صمیمیت‏با کسی ریخت .

به قول پروین اعتصامی:

پروین! نخست زیور یاران، صداقت است

باری، نیازموده کسی را مدار دوست

پس صداقت‏یک معیار است . این نکته در رهنمودهای پیشوایان دینی هم فراوان به چشم می‏خورد . از رفاقت‏با انسان‏های دروغگو، لاف زن، ریا کار، دو رو و نفاق پیشه، که در برابر به گونه‏ای سخن می‏گویند و عمل می‏کنند، ولی پشت‏سر، گفتار و رفتارشان به گونه دیگری است، نهی شده‏ایم . خوشا آنان که این حکمت ژرف را به کار می‏ببندند .

ای جان فدای آن که دلش با زبان یکی است .

معیار دیگر، حفظ دوستی در شداید و گرفتاری‏ها است . دوستی که در حال رفاه و راحت و برخورداری دم از دوستی می‏زند، اما هنگام نیاز و گرفتاری، بی‏اعتنایی می‏کند و راه خود را کج می‏کند و صورت خویش را به طرف دیگر می‏گیرد، شایسته رفاقت نیست .

«برای کسی بمیر که برایت تب کند .»

از سخنان امام علی (ع) چنین بر می‏آید که باید با کسی دوست‏شد که دانا باشد، اهل خرد و منطق باشد، خدا ترس و پروا پیشه باشد، نیکی و احسان را خصلت‏خویش قرار دهد، صادق و امین باشد، در سختی‏ها رهایت نکند، پشت‏سرت حافظ آبرویت‏باشد، آنچه را برای خود می‏پسندد برای تو هم بپسندد .

این معیارها، ملاک‏های ارزشمندی از «دوست گزینی‏» است، به شرط آن که به کار بسته شود .

: دوست بداريد تا دوست داشته شويد

در پايان بد نيست چند مورد از عوامل بر هم زننده دوستيها را براي اعضاي محترم تالار همدردي به خصوص خودم يادآوري كنم .


برای تقویت و ثبات و استمرار دوستی‏ها، هم باید به عوامل تقویت کننده توجه داشت، هم عوامل قطع کننده یا سست کننده این پیوند را شناخت و از آن پرهیزکرد .

چه کنیم که با سست‏شدن محبت‏ها روبه رو نشویم؟

بدگویی و عیبجویی، سبب می‏شود دوستان خود را از دست‏بدهیم .

تندخویی و بداخلاقی نیز، دیگران را از دور و بر ما پراکنده می‏سازد .

توقعات زیاد و گله‏مندی به خاطر هر چیز کوچک و کم اهمیت نیز، صفای دل‏ها را از میان می‏برد .

کم ظرفیتی، دروغگویی، صداقت نداشتن، ریا کار بودن، تفاوت ظاهر و باطن و گفتار و کردار، محبت دیگران را زایل می‏کند .

ناسپاسی و قدر نشناسی نیز رشته محبت را می‏گسلد .

ترک کردن دوستان در شداید و گرفتاریها، شکست‏خوردن در «امتحان دوستی‏» است .

کسی مریض شد و مدتی بستری بود . می‏گفت: خدا را شکر، خوب شد که مریض شدم و روی تخت‏بیمارستان افتادم . گفتند: چرا؟ گفت: برای این که در این مدت، دوستان واقعی خود را شناختم . بعضی با همه ادعاهایی که داشتند، حتی یک بار هم نشد به دیدنم آیند، یا حال مرا بپرسند!

بدبینی و سوء ظن، از مهمترین عوامل گسست رفاقت‏هاست . تا می‏توان خوشبین بود، چرا زهر تلخ بدبینی را در جام دوستی‏ها بریزیم و رابطه‏ها را تلخ سازیم و دل‏ها را نسبت‏به هم، چرکین؟

در روابط خانوادگی، گاهی یک سوء ظن، رشته خانواده را از هم می‏گسلد و تا مرز طلاق یا دعوا و مناقشات هم پیش می‏رود .

«حسد» ، عامل دیگر قطع دوستی‏هاست .

حسودان از چشم‏ها می‏افتند و رشک ورزی به داشته‏ها و موفقیت‏های دیگران، چه بسا دوستی‏ها را به دشمنی تبدیل می‏کند .

«خلف وعده‏» که نوعی «بی‏وفایی‏» است، عامل دیگری در به هم خوردن رفاقت‏هاست .

«برخورد متکبرانه‏» نیز یکی از این عوامل است .

باری ... دوست داشتن یک «هنر» است و حفظ دوستی، هنری مهم‏تر .


امام علی (ع) فرمود:

ناتوان‏ترین افراد کسی است که نتواند برای خود دوستی فراهم آورد، و ناتوان‏تر از او کسی است که نتواند دوستان خود را نگه دارد!


اين نوشته ها با تغيير و تلخيص و اضافات شخصي برگرفته از سايتhttp://www.hawzah.netمي باشد .